Yazılıkaya ile Midas Anıtı Aynı Yer mi? Eskişehir’den Günübirlik Frig Rotası
Tepki Ver
Yazılıkaya ile Midas Anıtı aynı yer mi sorusunun kısa cevabı, günlük kullanım açısından evettir: Eskişehir’in Han ilçesindeki Midas Anıtı, Yazılıkaya adıyla da bilinir. Fakat Yazılıkaya adı aynı zamanda köyü, vadiyi ve Midas Kenti olarak anılan daha geniş arkeolojik alanı ifade edebilir. Midas Anıtı ise bu alanın içindeki belirli ve anıtsal kaya cephesidir.
Yazılıkaya, Midas Anıtı ve Midas Kenti arasındaki fark
Harita uygulamalarında veya gezi yazılarında farklı isimler görünmesi, ayrı yerlere bakıldığı izlenimini doğurur. Oysa Yazılıkaya ile Midas Anıtı aynı yer mi diye araştıran bir ziyaretçinin aradığı ana durak, Han ilçesine bağlı Yazılıkaya yerleşimindeki Midas Yazılıkaya Örenyeri’dir.
İsimleri şöyle ayırmak rota kurmayı kolaylaştırır:
- Midas Anıtı: Kayaya işlenmiş, geometrik bezemeli büyük Frig cephesidir. Yazılıkaya adıyla da anılır.
- Midas Kenti: Anıtın çevresindeki plato üzerinde gelişen dinî merkez ve yerleşim alanıdır.
- Yazılıkaya Vadisi: Midas Kenti’ni ve çevredeki farklı kaya anıtlarını kapsayan daha geniş coğrafi alandır.
- Yazılıkaya: Köyün ve ören yerinin adında da kullanılan üst isimdir.
Kültür Portalı’ndaki Midas Anıtı kaydı da anıtın diğer adının Yazılıkaya olduğunu ve Midas Kenti platosunun kuzeydoğu eteğinde bulunduğunu belirtir. Dolayısıyla navigasyonda bu isimlerden biriyle karşılaşınca ikinci bir anıt aramak gerekmez.
Eskişehir’den günübirlik rota hangi sırayla kurulmalı?
Eskişehir merkezden çıkılan bir günde ana hedefi Midas Anıtı yapmak, diğer durakları kalan zamana göre eklemek en güvenli plandır. Bölge şehir içindeki müzeler gibi birbirine bitişik noktalardan oluşmaz; köyler, vadiler ve kaya anıtları arasında araçla geçiş gerekir.
- Sabah erken saatte Eskişehir’den hareket edin. Yazılıkaya, kent merkezinden yaklaşık 75-80 kilometre uzaktadır. Yol ve kısa molalar için tek yönde yaklaşık bir buçuk saatlik pay bırakmak rahattır.
- Önce Midas Yazılıkaya Örenyeri’ne gidin. Günün en önemli durağını hava açıkken ve enerjiniz yüksekken gezmiş olursunuz.
- Midas Anıtı’ndan sonra plato çevresini görün. Bitmemiş Anıt, kaya mekânları, sarnıçlar ve antik yol izleri için vakit ayırın.
- Dönüşte Kümbet Vadisi’ni değerlendirin. Gün ışığı ve yol koşulları uygunsa Kümbet köyü çevresindeki tarihî kalıntılar rotaya eklenebilir.
- Eskişehir’e hava kararmadan dönüşe geçin. Kırsal bağlantılarda hız yapmayı gerektirmeyecek kadar zaman bırakın.
Bu sıralama, Yazılıkaya ile Midas Anıtı aynı yer mi karmaşasını rota avantajına çevirir: Yazılıkaya’ya ayrıca gidilecek ikinci bir durak gözüyle bakmak yerine aynı ören yerindeki kalıntılara daha fazla süre ayırabilirsiniz.
Midas Yazılıkaya Örenyeri’nde ne kadar kalınır?
Yalnızca Midas Anıtı’nı görüp birkaç fotoğraf çekmek için 30-45 dakika yeterli olabilir. Anıtı, plato çevresini ve yakın kalıntıları acele etmeden incelemek isteyenler 1,5-2 saat ayırmalıdır. Zeminin açık arazi ve kaya yüzeylerinden oluşması, yürüme süresini şehirdeki düz bir parkura göre uzatabilir.
Midas Yazılıkaya Örenyeri’nin resmî sayfasında alanın Yazılıkaya köyünün hemen batısında, 650 metre uzunluğunda ve 320 metre genişliğindeki plato üzerinde bulunduğu açıklanır. Aynı sayfa ziyaret saati, açık-kapalı durumu ve ücret bilgisini yayımlar. Bu bilgiler değişebileceğinden yola çıkmadan hemen önce resmî kaydı kontrol etmek gerekir.
Yazılıkaya ile Midas Anıtı aynı yer mi sorusunun zaman planına etkisi burada belirginleşir. Biri için ayrı, diğeri için ayrı ziyaret süresi hesaplamayın; Midas Anıtı’nı merkez alan tek bir ören yeri gezisi planlayın.
Anıtın çevresinde hangi duraklar görülmeli?
Bitmemiş Anıt
Midas Anıtı’nı gördükten sonra öncelik verilecek yakın kalıntıdır. Antik yol üzerindeki bu kaya cephesi, Midas Anıtı’nın yaklaşık 200 metre güneybatısındadır. Tamamlanmayan mimari ayrıntıları, Friglerin kayayı nasıl işlediğini karşılaştırmalı biçimde görme fırsatı verir.
Plato üzerindeki kaya mekânları
Sarnıçlar, nişler, kaya basamakları ve mekân izleri, buranın tek anıttan oluşmadığını gösterir. Yazılıkaya ile Midas Anıtı aynı yer mi diye soranların çoğu yalnızca ünlü cepheyi bekler; plato yürüyüşü ise Midas Kenti’nin yerleşim ve inanç merkezi niteliğini daha anlaşılır kılar.
Kümbet Vadisi
Kümbet, Yazılıkaya platformuna ulaşan antik güzergâh üzerindeki ayrı bir vadidir. Günübirlik planda Midas Yazılıkaya’dan sonra eklenebilir; ancak aynı ören yerinin yürüme mesafesindeki bölümü değildir. Köy çevresindeki kalıntıları görmek için araçla geçiş ve ayrıca zaman gerekir.
Gerdekkaya gibi Doğanlı Vadisi yönündeki durakları da aynı güne doldurmak mümkündür, fakat ilk ziyarette rota aceleye dönebilir. Kısa sonbahar ve kış günlerinde Midas Yazılıkaya ile Kümbet çevresine odaklanmak daha gerçekçi seçimdir.
Yola çıkmadan önce bilinmesi gerekenler
- Araziye uygun, tabanı tutan ayakkabı giyin; düz taşlar ve toprak bölümler yağıştan sonra kayganlaşabilir.
- İçme suyu ve küçük bir atıştırmalık taşıyın. Kırsal rotada her durakta açık işletme bulunacağı varsayımıyla hareket etmeyin.
- Telefonunuza çevrim dışı harita indirin ve hedefi “Midas Yazılıkaya Örenyeri” olarak kaydedin.
- Plato açık ve gölgesiz olduğundan yazın öğle saatleri yerine sabahı tercih edin.
- Kışın buzlanma, baharda çamur ve kuvvetli rüzgâr ihtimalini hareket saatinden önce kontrol edin.
- Arkeolojik yüzeylere çıkmayın, kaya cephelerine dokunmayın ve işaretli güzergâhların dışına taşmayın.
Özel araç, dağınık durakları bir günde birleştirmek için en kullanışlı seçenektir. Toplu taşıma veya dönemsel gezi seferleriyle gideceklerin dönüş saatini önceden kesinleştirmesi gerekir; kırsalda alternatif araç bulmak şehir merkezindeki kadar kolay değildir.
Kısa gezi ile tam gün planı arasındaki seçim
Vakti sınırlı ziyaretçi yalnızca Midas Yazılıkaya Örenyeri’ne gidip Eskişehir’e dönebilir. Bu planda ulaşım dâhil yarım günden biraz fazla süre gerekir. Tam gün ayıranlar ise Midas Anıtı, plato kalıntıları ve Kümbet Vadisi sırasını izleyebilir.
Son karar nettir: Yazılıkaya ile Midas Anıtı aynı yer mi sorusuna gezi planı bakımından evet denebilir; fakat Yazılıkaya, anıtın ötesinde köyü, vadiyi ve arkeolojik alanı kapsayan daha geniş bir addır. Navigasyonda Midas Yazılıkaya Örenyeri’ni hedeflemek ve çevredeki durakları aynı rota içinde değerlendirmek isim karmaşasını ortadan kaldırır.
